Interview: fusie Ntb en Kunstenbond

26 september 2018

In juni van dit jaar zijn zowel de ledenraad van de Kunstenbond als het Congres van de Ntb unaniem tot het besluit gekomen om te fuseren. De Ntb is de grootste belangenorganisatie voor musici, componisten, producers en deejay’s. Ook de gelieerde VCTN, de grootste Nederlandse vereniging voor muziekauteurs, ging met verregaande samenwerking akkoord. Door de handen ineen te slaan met de Kunstenbond wordt de nieuwe organisatie de grootste vakbond voor creatieven in Nederland.

Erwin Angad-Gaur was tot de fusie secretaris/directeur van Ntb en VCTN. Sinds de fusie is hij directeur VCTN en senior adviseur van Kunstenbond/Ntb. Daarnaast is hij schrijver en publicist en bracht met zijn band Radjinder twee albums uit. Begin vorig jaar verscheen zijn debuutroman ‘Gardi’. In 2009 was hij mede-oprichter van het Platform Makers, het samenwerkingsverband op het gebied van auteurs- en naburig recht van 17 vakbonden en beroepsorganisaties, waaronder de NVJ, Kunstenbond, Ntb en de VCTN. In 2010 werd hij bij de formalisering van het Platform Makers in een stichting benoemd tot voorzitter.

Angad-Gaur vertelt over de fusie, zijn visie op beroepsverenigingen, Buma/Stemra en meer. Allereerst de fusie: “Er is natuurlijk altijd sprake van een soort rituele dans die alle organisaties voeren die voor dezelfde groepen werken. Het belangrijkste is dat het nu echt serieus werd. Er was bereidheid van de partijen om aan elkaars voorwaarden te voldoen. Het is belangrijk dat we nu samen één stem kunnen laten horen.”

Versplintering

“Er zijn alleen al voor muziekauteurs zes beroepsverenigingen. Dat is een versplintering die de kracht van wat je na wilt streven, niet versterkt. Natuurlijk probeer je samen te werken en dat gebeurt ook wel, bijvoorbeeld binnen Platform Makers, maar door los van elkaar te bestaan, vergroot je de tegenstelling die er is uit. En daarnaast verspil je onnodig geld, aan elk een administratie en elk een eigen bestuur en ga zo maar door.”

“De meest verregaande vorm van samenwerking is dat je echt één wordt. Het liefst zou ik dan ook één beroepsvereniging hebben. Maar dat is mijn mening. Zolang mensen ervoor kiezen om zich bij een specifieke andere vereniging aan te sluiten, is dat ook legitiem. Wel wil ik benadrukken dat de overstijgende belangen veel groter zijn dan de verschillen. Er zijn bovendien bijna geen componisten meer die maar in één genre werken. Dat is de reden waarom wij ons met zowel de Ntb als met de VCTN niet tot leden uit één genre beperken. Wij geloven dat dat de juiste aanpak is: samen sterk.”

Politiek

Ook richting de Nederlandse politiek denkt Angad-Gaur dat een gemeenschappelijke stem voor veel meer resultaat kan zorgen. “Het is een cliché grapje, maar zet drie kunstenaars een uur lang in een kamer en ze richten vijf beroepsverenigingen op. Dat is op zich ook niet gek natuurlijk, aangezien het allemaal zelfstandigen zijn en je elkaar feitelijk ook beconcurreert. Maar als we als sector gehoord willen worden, moeten we ook de hand in eigen boezem steken.”

“Als er in de politiek over het auteursrecht gesproken wordt, is het vaak heel institutioneel. De consument en de maker zijn vrij vaak zoek in de hele discussie. Dit is een van de redenen waarom Platform Makers is opgericht. Het is voor een kamerlid natuurlijk niet te doen om elke keer met zes verschillende verenigingen te gaan praten. En dat is dan alleen maar voor het muziekauteursrecht, terwijl het auteursrecht veel breder is. Het is er ook voor schrijvers, voor ontwerpers, voor beeldmakers, voor scenaristen en regisseurs. We moesten zelf aan de slag om ervoor te zorgen dat onze stem gehoord wordt. Dat kon alleen door samen te werken.”

Auteurscontractenrecht

Die oprichting wierp inmiddels ook zijn vruchten af. “Het heeft drie jaar geleden onder meer tot de invoering van het Auteurscontractenrecht geleidt. Omdat we een gezamenlijke stem vormden. De Ministeries hadden ons toen we eenmaal samenwerkten verzocht om uit alle sectoren voorbeelden van contracten aan te leveren zodat zij konden zien wat er speelde. Dat heeft uiteindelijk dus gewerkt.”

De samenwerking met Buma/Stemra noemt Angad-Gaur een ‘wisselend fenomeen’, al heeft hij wel het gevoel dat het langzamerhand in stapjes beter wordt en er meer vanuit het collectief gedacht wordt. “Even los van onderzoeken en discussies over de bestuursstructuur, waar je ons voldoende over zult horen: Je ziet dat Buma/Stemra minder fel deelneemt aan het politieke debat. En dat is een goede zaak. Ik vind zelf dat er een duidelijke scheiding moet zijn tussen een collectieve beheersorganisatie (cbo) en een beroepsvereniging.”

Misverstanden

“Bij een beroepsvereniging heb je een keuze: je wordt lid of je doet het niet. Die mogelijkheid bestaat bij een cbo niet. Als er door een beroepsvereniging namens jou dingen geroepen worden waar je het niet mee eens bent, ga je gewoon weg. Bij een cbo ben je lid en moet je zelfs lid zijn zodat je geld krijgt, dus die mogelijkheid bestaat daar niet. Je kunt je wel bij een buitenlandse organisatie aansluiten, maar voor de meeste auteurs geldt natuurlijk dat de muziek vooral in Nederland gebruikt wordt. Dan verwerkt Buma het alsnog.”

“Daarnaast leidt het ook tot misverstanden. Als je maar blijft roepen dat je de belangenbehartiger van auteurs bent – ik snap dat dat gebeurt, dat is nu eenmaal het meest sexy richting de buitenwereld en klinkt beter dan opkomen voor uitgevers – maar er vervolgens een conflict ontstaat tussen een auteur en uitgever, dan moet je dat weer gaan uitleggen. Iemand op afstand zal dan denken: waarom helpt Buma die auteur niet, Buma is toch de belangenbehartiger van auteurs? Dan moet je dus toch gaan uitleggen dat je er voor zowel de auteurs als de uitgevers bent. Je maakt jezelf minder kwetsbaar als je gewoon steeds duidelijk bent over wat je wel en wat je niet doet.”

27 september: debat in Nieuwspoort

Angad-Gaur hoopt dat de Nederlandse creatieven zich ook zelf meer in willen zetten voor een betere positie. “Op 27 september organiseren we met alle vakbonden en beroepsorganisaties in Nieuwspoort, Den Haag, een debat met makers uit verschillende hoeken. Een week later vindt een Algemeen Overleg Auteursrecht in de kamer plaats. Ik snap dat wetgeving, contracten en politiek debat daarover voor veel auteurs en artiesten niet bepaald de grootste hobby is, maar het is wel belangrijk om te laten zien dat we een wettelijke bescherming belangrijk vinden. Het maakt echt een verschil als we langskomen en onze ervaringen delen. Tijdens het debat in Nieuwspoort krijgt ook de zaal de kans mee te spreken, dus van belang is dat makers zelf hun stem laten horen.”

Aanmelden voor het debat in Nieuwspoort, Lange Poten 10, Den Haag (15.30 uur tot 17.30 uur – inloop vanaf 15 uur) op 27 september kan via info@platformmakers.nl

Meer informatie over de VCTN: www.vctn.nl