Bewerkingen

Wat is een bewerking?

Een bewerking is een verandering van muziek. Dit geldt zowel voor tekst (bijvoorbeeld een vertaling) als compositie (bijvoorbeeld een arrangement).

Kan ik protesteren tegen het verminken of misvormen van mijn creatie? Bijvoorbeeld als er een slechte vertaling op de markt komt?

​Ja. Tegen dergelijke wijzigingen of aantasting van zijn creatie kan de auteur protesteren, als hij zich daardoor in zijn eer of reputatie geschaad voelt. Of het protest terecht is, bepaalt uiteindelijk de rechter.

Heeft iemand die andermans muziek bewerkt auteursrecht op de bewerking?

Dat ligt er aan. Enerzijds nemen bewerkingen bepaalde trekken van een bestaand werk over. Anderzijds zal de bewerking als zodanig veelal ook een eigen karakter hebben. Dan is de bewerker een maker, en heeft hij auteursrecht op zijn bewerking (onverminderd het auteursrecht op het onderliggende werk).

Er zijn dan ook verschillende situaties denkbaar:

  • De bewerking is zowel een werk in de zin van de auteurswet als een verveelvoudiging. De bewerker neemt uit het origineel stukken over die een eigen karakter bezitten en geeft zelf aan zijn bewerking ook een eigen karakter.
  • De bewerking neemt uit het origineel niets of althans weinig over dat beschermd is (bijvoorbeeld feitelijke gegevens), zelf heeft de bewerking wel een eigen karakter.
  • De bewerking leunt zo zwaar op het origineel en voegt daaraan zo weinig eigens toe dat het wel een verveelvoudiging is, maar dat de bewerker geen aanspraak heeft op een eigen auteursrecht.

Is er auteursrecht op de uitvoeringen en vertolkingen van uitvoerende kunstenaars, zoals zangers en musici?

​Nee. Wel hebben uitvoerende artiesten en producenten ‘naburige rechten’. Denk aan muzikale uitvoeringen van een artiest en de opname ervan door de producent. Dankzij naburige rechten is de beschermingsduur van opnames zeventig jaar. De rechten van uitvoerende kunstenaars vervallen door verloop van 50 jaren te rekenen van de 1e januari van het jaar, volgend op dat waarin de uitvoering heeft plaatsgevonden. Daardoor hebben de musici en platenproducenten van oude populaire hits nog steeds rechten.

In hoeverre deel ik als bewerker mee in het auteursrecht?

De tekstbewerker van een auteursrechtelijk beschermd muziekwerk ontvangt slechts een aandeel in de opbrengst van dat muziekwerk wanneer hij tot de tekstbewerking schriftelijk toestemming heeft gekregen. Deze dient bij uitgegeven muziekwerken te zijn verleend door de uitgever, tenzij de oorspronkelijke makers of hun rechtverkrijgenden in de gesloten uitgaveovereenkomst de uitgever geen volmacht hebben gegeven tot het verlenen van deze toestemming. In dit laatste geval en bij niet uitgegeven muziekwerken dient de toestemming te zijn verleend door de oorspronkelijke makers of hun rechtverkrijgenden.

Voor het bewerken van een compositie (bijvoorbeeld het arrangeren) is tevens toestemming nodig. Opgelet dient te worden dat de bewerker van een compositie bij Stemra geen aandeel krijgt, tenzij hij een bewerker is van een compositie die tot het publieke domein behoort.