Economisch belang van het auteursrecht

Talloze mensen zijn beroepsmatig afhankelijk van hun creaties. Van fotografen, journalisten en architecten, tot softwareontwikkelaars, tekstdichters en componisten. De Auteurswet geeft hun het alleenrecht om aan hun werk geld te verdienen. Het biedt een vorm van economische bescherming voor de gehele ‘creatieve industrie’. Deze sector levert een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse economie en is volgens een onderzoek uit 2003 groter dan bijvoorbeeld het bank- en verzekeringswezen.

Cultureel belang van het auteursrecht

Ook vanuit cultureel oogpunt is auteursrecht van groot belang. Zonder wettelijke bescherming heeft het geen zin om origineel werk uit te geven. Iedereen zou immers vrij zijn om creaties te kopiëren of plagiaat te plegen. Dankzij de bescherming van de Auteurswet kunnen componisten, wetenschappers en 'makers' gerust hun originaliteit tonen.

Persoonlijk belang van het auteursrecht

De band tussen de maker en zijn werk is bijzonder. Wie zijn ziel en zaligheid in zijn werk heeft gelegd, ziet dan ook niet graag dat anderen het misvormen of vernielen. Het auteursrecht biedt de maker een goed middel om zich hiertegen te beschermen.

Ontstaan van het auteursrecht

Hoe vanzelfsprekend het auteursrecht ook lijkt, het is niet van alle tijden. Wanneer het is ontstaan, weten we niet. In het Romeinse Rijk waren er al uitgevers die teksten van auteurs kochten. Na de uitvinding van de boekdrukkunst, rond 1450, werd gesproken over drukkers- en kopierecht. Pas veel later werd het auteursrecht wettelijk vastgelegd. Zoals in Nederland in de Auteurswet.

De Auteurswet

Sinds de komst van de Auteurswet kunnen schrijvers, muziekauteurs en andere makers rekenen op wettelijke bescherming van het auteursrecht. Artikel 1 van de wet luidt:

“Het auteursrecht is het uitsluitend recht van den maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.”

Auteurswet geeft automatisch bescherming

Volgens de Auteurswet is een journalistiek artikel, schilderij, partituur of andere creatie automatisch beschermd. De maker ervan hoeft in principe niets aan te vragen, deponeren of registeren. Ook het copyrightsymbool (©) aanbrengen of vermelden dat het auteursrecht is voorbehouden, is strikt genomen niet nodig.

Toch werk registreren bij belastingdienst of notaris

Hoewel de Auteurswet een creatie automatisch beschermt, kan het toch verstandig zijn om een werk te registreren. Dat kan bij een belastingkantoor met een afdeling ‘Registratie en Successie’ of bij de notaris. De auteur kan ook een opname van zijn werk in een envelop doen en verzegeld en aangetekend naar zichzelf opsturen. Vervolgens bewaart hij de ongeopende envelop met datumstempel op een veilige plek. Door registratie kan de auteur laten zien wanneer hij zijn creatie heeft gemaakt.