Werk als intellectueel eigendom van de maker

Wie iets origineels maakt, is ‘intellectueel eigenaar’ van dit werk. Onder intellectueel eigendom vallen verschillende rechten. Eén daarvan is het muziekauteursrecht. Maar er bestaat bijvoorbeeld ook portretrecht, beeldrecht en merkenrecht. Muziekauteurs en uitvoerende artiesten hebben vooral te maken met muziekauteursrecht en naburige rechten.

Muziekauteursrecht: voor muziekauteurs

Muziekauteursrecht is in feite hetzelfde als auteursrecht. Maar het is alleen van toepassing op de creaties van muziekauteurs, zoals composities en songteksten. Het muziekauteursrecht valt uiteen in twee soorten rechten:

• Exploitatierechten
• Persoonlijkheidsrechten

Exploitatierechten

Muziekauteurs hebben het alleenrecht hun creatie te exploiteren, ofwel geld te verdienen aan hun werk. Ze kunnen anderen toestemming geven hun werk te gebruiken. Bijvoorbeeld om de muziek op cd te laten zetten, uit te zenden of de songtekst te vertalen. Voor dit gebruik mogen muziekauteurs een vergoeding vragen.

Persoonlijkheidsrechten

Muziekauteurs hebben een persoonlijke band met hun werk, ook als ze de exploitatie van hun muziekauteursrecht hebben overgedragen. Ze kunnen moreel bezwaar hebben als bijvoorbeeld iemand een tekst drastisch wijzigt of als muziek wordt gebruikt in een discutabele film. Ze kunnen hiertegen in verzet komen. Dit is geregeld in de persoonlijkheidsrechten (of ‘morele rechten’) die de muziekauteur heeft op zijn werk.

Naburig recht: voor artiesten en producenten

‘Naburig recht’ is bedoeld voor uitvoerende artiesten en producenten. Zij hebben naburig recht op hun artistieke uitvoering van de compositie of songtekst van iemand anders. Net als bij het auteursrecht kan een uitvoerende artiest een vergoeding vragen op basis van zijn naburig recht. Zo is bij de productie van cd’s en platen sprake van naburige rechten maar ook bij het draaien van een plaat via de radio. Die rechten blijven vijftig jaar lang geldig, in tegenstelling tot muziekauteursrecht, dat zeventig jaar na het overlijden van de muziekauteur van kracht blijft.